Słownik

fałszywe ego, subtelny element materialny, który zmusza duszę do utożsamiania się z fizycznym ciałem i umysłem

zasada niekrzywdzenia żadnych żywych istot w czynach, słowach i myślach, będąca podstawą wedyjskiej etyki

niematerialna, wieczna i duchowa forma lub kształt, w opozycji do nietrwałych form świata fizycznego

bez miary, bez części lub bez ograniczenia; określenie związane między innymi z OM

bez początku; określenie czegoś, co nie ma początku w czasie

stan absolutnego, czystego, duchowego szczęścia i ekstazy, będący naturalną cechą wolnej duszy oraz Boga

niebiańska istota żeńska, przedstawiana jako piękna tancerka i mieszkanka wyższych światów

leśne księgi wchodzące w skład Wed, zawierające mistyczne interpretacje rytuałów i przeznaczone dla pustelników

dążenie do dobrobytu materialnego, bezpieczeństwa i sukcesu ekonomicznego, jeden z czterech prawowitych celów życia ludzkiego

aromatyczna żywica stosowana jako przyprawa

demony, czorty, diabły, biesy. Potężne, materialistyczne istoty o ogromnej sile, ogarnięte pychą i żądzą władzy, które prowadzą wieczną walkę z prawem boskim i dewatami. Żyją w asura loka

wieczna, niezmienna i niematerialna dusza, która stanowi prawdziwą tożsamość każdej żywej istoty

ziemskie wcielenie Boga, który zstępuje do świata materialnego w celu przywrócenia porządku i dharmy

starszy brat Kriszny, reprezentujący pierwotną siłę duchową, integralna część pierwszej boskiej manifestacji

święta pieśń i kluczowy tekst wedyjski zawierający rozmowę Kriszny z Ardżuną o sensie życia i obowiązkach duszy

ścieżka pełnego miłości i oddania kultu religijnego, opierająca się na osobistej relacji z Bogiem

świat ziemski, czyli poziom rzeczywistości związany z ludźmi i ziemskim życiem

błąkające się w świecie fizycznym duchy zmarłych ludzi, którzy z powodu nagłej śmierci lub braku odpowiednich rytuałów pogrzebowych utknęli w ciałach subtelnych

sfera znajdująca się nad Bhuloką, tradycyjnie związana między innymi z istotami subtelnymi i światem przodków

to, z czego wszystko emanuje, na czym wszystko spoczywa i w co wszystko łączy się po zniszczeniu. Nazywane jest Absolutną Prawdą, czyli powszechnie Bogiem.

czteroosobowy / czterogłowy stwórca fizycznej struktury wszechświata, będący pierwszą stworzoną istotą w każdym cyklu kosmicznym

czas około półtorej godziny przed wschodem słońca, tradycyjnie uznawany za szczególnie sprzyjający praktyce duchowej

starożytny tekst zawierający modlitwy Brahmy do pierwotnego Boga, odnaleziony i spopularyzowany przez Ćajtanję

najwyższy świat materialnego wszechświata, związany z Brahmą

(czytaj brah-man, z wyraźnym h, jak w wyrazie "druh") bezosobowy, wszechobecny i wieczny aspekt absolutnej prawdy, odnoszący się do najwyższej rzeczywistości poza wszelkimi ograniczeniami i formami. TEN KTÓRY JEST. BYT ABSOLUTNY, BÓG ABSOLUTNY, NAJWYŻSZY, ALLACH, ELOHIM, JAHWE, EJN SOF, PRAWDA ABSOLUTNA, PRAWDZIWA RZECZYWISTOŚĆ

brahmanda - dosłownie „jajo Brahmy” lub „kosmiczne jajo”; określenie pojedynczego materialnego wszechświata. Każda brahmanda ma własną strukturę kosmiczną, w tym opisane 14 lok.

jedna z osiemnastu wielkich puran, skupiająca się na kosmogonii, świętych miejscach oraz kulcie Brahmy i Surji

siedziba Brahmy, przedstawiana jako jego niebiańskie miasto w Brahmaloce

fundamentalny tekst wedanty autorstwa Wjasadewy, systematyzujący i podsumowujący głębokie nauki zawarte w Upaniszadach

badanie wzorów powstających pod wpływem fal dźwiękowych

ród potężnych olbrzymów i demonów wywodzących się od Diti, cechujących się wrogością wobec Wisznu i dążeniem do podboju wyższych planet

potężna rasa demonicznych istot kosmicznych o ogromnej wiedzy technologicznej i mistycznej, zbuntowana przeciwko dewatom

istoty materialne o asurycznej naturze, cechujące się dużym egoizmem, materializmem i działaniem wbrew kosmicznemu porządkowi dharmy

istota boska lub niebiańska, posiadająca nadnaturalne moce, ale nadal należąca do świata materialnego

istota niebiańska lub bóstwo zarządzające poszczególnymi elementami natury i siłami wszechświata z upoważnienia Boga

sfera związana z Dhruvą, tradycyjnie utożsamiana z Gwiazdą Polarną

potężna, waleczna forma bogini matki, jadąca na lwie pogromczyni demonów i strażniczka kosmicznej sprawiedliwości

sznur koralików używany do liczenia powtórzeń mantry

nadnaturalna istota związana z muzyką, śpiewem i światem niebiańskim

bóstwo z głową słonia, syn Siwy i Parwati, uważany za dawcę mądrości i tego, który usuwa wszelkie przeszkody z życiowej drogi

kosmiczny ocean, na którym według tradycji spoczywa Wisznu Garbhodakashayi

duchowa siedziba Kryszny, przedstawiana jako najwyższy świat duchowy w tradycjach wisznuickich

jedna z trzech podstawowych jakości natury materialnej: sattva, rajas i tamas

boski vanara (istota małpiopodobna), symbol absolutnego, niezłomnego oddania, wierności i bezgranicznej służby dla Ramy

nazwa asafetydy w języku hindi, aromatycznej żywicy używanej jako przyprawa

bóstwo związane z niebem, deszczem, burzą i wojenną siłą

Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny

jedna z najważniejszych, kluczowych Upaniszad, traktująca o wszechobecności Boga i właściwym korzystaniu z zasobów świata

istoty i duchy natury, strażnicy ukrytych w ziemi skarbów i bogactw bóstwa Kubery, bywają zarówno przyjaźni, jak i złośliwi dla ludzi

wedyjski pan i sędzia zmarłych, bóstwo sprawiedliwości i karmy, które waży uczynki dusz po opuszczeniu ciała i decyze o ich dalszym losie

groźni wysłannicy Jamy, którzy po śmierci odciągają grzeszne dusze z ciał materialnych i prowadzą je przed oblicze sądu kosmicznego

Jambudvipa – centralna wielka kraina w puranicznym opisie ziemskiego świata, podzielona na dziewięć regionów

święta rzeka w Indiach, uważana w tradycji hinduistycznej za świętą

subtelne ciało związane z doświadczeniem cierpienia po śmierci w niektórych opisach tradycji indyjskiej

wiedza, szczególnie wiedza duchowa prowadząca do poznania rzeczywistości

gwałtowna, transformująca forma boskiej matki, niszczycielka iluzji, ego oraz czasu, przedstawiana z ciemną skórą

przepowiedziane, dziesiąte i ostateczne wcielenie Wisznu, które ma zstąpić na ziemię na białym koniu pod koniec kali jugi

bardzo długi okres kosmiczny, związany z cyklem stworzenia i zniszczenia świata

nazwa jednego z regionów Jambudvipy oraz zamieszkujących go istot w kosmologii puranicznej

najwyższa osoba Boga w wisznizmie, będąca źródłem wszelkiej duchowej miłości i kosmicznej radości

bóstwo bogactwa, skarbu i dobrobytu, strażnik północnego kierunku świata oraz niebiańskich zasobów

młodszy brat Ramy, będący jego wiernym towarzyszem podczas wygnania, ucieleśnienie braterskiego oddania

bogini szczęścia, bogactwa i piękna, będąca wieczną małżonką i żeńską energią Wisznu

najdłuższy epos świata, monumentalne dzieło zawierające historię rodu Kuru, zasady dharmy oraz Bhagawadgitę

świątynia hinduistyczna

praojciec ludzkości i prawodawca związany z określonym okresem kosmicznym

okres panowania jednego Manu w kosmicznym cyklu czasu

Góra Meru – kosmiczna góra stanowiąca centralny punkt materialnego wszechświata w tradycyjnej kosmologii wedyjskiej, wokół której rozmieszczone są różne regiony i światy

praktyka świadomej obecności i skupienia uwagi na chwili obecnej

wyzwolenie z cyklu kolejnych narodzin i śmierci oraz osiągnięcie duchowej wolności

materialna forma lub wizerunek bóstwa używany w praktyce religijnej

niebiański ogród w świecie bogów, przedstawiany jako miejsce wyjątkowego piękna i przyjemności.

wieczny, wędrowny mędrzec kosmiczny i wielbiciel Wisznu, który podróżuje między wymiarami grając na lutni winie

piekielne sfery lub stany cierpienia

kraina lub sfera zamieszkiwana przez istoty doświadczające skutków negatywnej karmy

gigantyczna purana opisująca strukturę kosmosu, stworzenie świata z kosmicznego lotosu oraz szczegółowe opisy kultu Wisznua

bogini reprezentująca matczyną i twórczą energię wszechświata, żona Siwy

święte dziewczęta z krainy Wryndawan, których miłość do Kriszny jest uzmanana za najwyższy i najczystszy wzorzec oddania

drapieżne, mroczne duchy i istoty astralne żywiące się gniciem, krwią i energią życiową istot pogrążonych w niewiedzy

przodek; w tradycji wedyjskiej także określenie duchowych przodków

świat przodków, w którym według tradycji przebywają zmarli przodkowie

rozpuszczenie lub zniszczenie stworzonego świata na końcu określonego cyklu kosmicznego

energia życiowa lub siła życiowa

pożywienie ofiarowane bóstwu, a następnie spożywane jako uświęcony pokarm

głodne duchy istot, które z powodu silnych ziemskich przywiązań i złej karmy cierpią po śmierci potworny głód i pragnienie, nie mogąc ich zaspokoić

rytualne oddawanie czci bóstwu lub świętej formie

starożytny tekst wedyjski zawierający opowieści o stworzeniu świata, historii królów oraz czynach bóstw i mędrców. Purana to nazwa gatunku/rodzaju tekstów, a nie nazwa własna.

wieczna ukochana Kriszny reprezentująca najwyższą energię rozkoszy duchowej oraz czyste, bezwarunkowe oddanie Bogu

boska para reprezentująca absolutną, nierozłączną jedność Boga oraz jego najwyższej energii miłości

jedna z trzech gun, związana z aktywnością, ruchem, namiętnością i pragnieniem

jedna z trzech gun; oznacza aktywność, namiętność, ruch i pragnienie działania

drapieżne, humanoidalne demony o potężnej sile fizycznej i zdolnościach iluzjonistycznych, żyjące w nocy i karmiące się ludzkim mięsem

siódme wcielenie Wisznu, idealny władca i król, symbol absolutnej prawości, honoru oraz doskonałego przestrzegania dharmy

starożytny epos autorstwa Walmikiego, opisujący losy księcia Ramy, jego wygnanie, walkę z Rawaną i odzyskanie Sity

główna żona i królowa Kriszny w Dwaryce, uważana za bezpośrednie wcielenie bogini Lakszmi w świecie materialnym

najstarsza z czterech Wed, zawierająca hymny pochwalne do bóstw, stanowiąca fundament całej tradycji wedyjskiej

systematyczna praktyka duchowa prowadząca do rozwoju i realizacji duchowej

księga pieśni i melodii liturgicznych, zawierająca wersety Rygwedy ułożone w formę muzyczną do śpiewania podczas rytuałów

bogini mądrości, wiedzy, nauki, sztuki oraz elokwencji, wieczna małżonka Brahmy, przedstawiana z księgą i instrumentem

jedna z trzech gun; oznacza czystość, harmonię, jasność i równowagę

czystość, oczyszczanie ciała, umysłu i otoczenia

pustka, pozbawienie własnej niezależnej i trwałej natury

jedno z głównych bóstw hinduizmu reprezentujące niszczycielski aspekt Boga, który oczyszcza wszechświat i przygotowuje go do nowego stworzenia

święta księga poświęcona tradycji śiwaickiej, opisująca opowieści o Siwie, jego rodzinie, filozofii i rytuałach

drżenie, pulsowanie lub wibracja

sakralny diagram geometryczny złożony z dziewięciu wzajemnie przenikających się trójkątów, używany w tradycji hinduistycznej

najważniejsza z puran, esencja wiedzy wedyjskiej, opisująca awatary Wisznu oraz życie Kriszny

gruby, materialny, odnoszący się do fizycznego poziomu rzeczywistości

subtelny; odnoszący się do tego, co niewidzialne lub niedostrzegalne zmysłami

bóstwo słońca, dawca życia i światła, przemierzający niebo w ognistym rydwanie zaprzężonym w siedem koni

bóstwo Słońca

niebiański świat bogów, w którym istoty doświadczają skutków dobrych czynów

niebiański świat zamieszkiwany przez istoty cieszące się skutkami dobrych uczynków

jedna z trzech gun; oznacza bezwład, ciemność, niewiedzę i bierność

ezoteryczne pisma wedyjskie skupione na praktycznych metodach rytualnych, medytacji i wznoszeniu energii siakti. Tantry to nazwa zbiorcza tekstów / tradycji pisanej, a nie tytuł jednego konkretnego dzieła.

końcowa część Wed zawierająca głębokie filozoficzne traktaty o naturze duszy, świata i Boga. Upaniszady to nazwa zbiorcza rodzaju tekstów, nie tytuł jednego konkretnego dzieła.

duchowa siedziba Wisznu, znajdująca się poza materialnym wszechświatem

system filozoficzny będący ukoronowaniem wiedzy wedyjskiej, skupiający się na ostatecznym zrozumieniu Absolutu

zwięzłe, aforystyczne teksty podsumowujące i wyjaśniające poszczególne działy oraz filozoficzne aspekty Wed

najstarsze, święte księgi zawierające objawioną wiedzę o strukturze wszechświata, rytuałach, medytacji i samopoznaniu

najwyższy Pan i strażnik kosmosu odpowiedzialny za utrzymanie, ochronę i harmonijne trwanie całego stworzonego wszechświata

jedna z najbardziej autorytatywnych puran wisznickich, zawierająca precyzyjne opisy stworzenia i cykli czasu

księga formuł ofiarnych i prozy liturgicznej, opisująca techniczne szczegóły wykonywania wedyjskich rytuałów i ceremonii

nadnaturalna istota związana z naturą, skarbami i miejscami ukrytymi w ziemi

zasady etyczne i dyscypliny dotyczące relacji człowieka ze światem i innymi istotami