Budda i absolut

Views: 0

Buddyzm tybetański (Wadżrajana) drastycznie różni się od hinduizmu – bo nie ma tam jednego Boga Stwórcy, a „bogowie” są tak naprawdę manifestacjami oświeconego umysłu lub poziomami medytacji – to ich hierarchia również tworzy idealną piramidę.

Sanskryt i tutaj jest kluczowy, bo większość tych postaci ma swoje oryginalne, indyjskie imiona, choć Tybetańczycy przetłumaczyli je na swój język.

Oto kosmiczna piramida bóstw tybetańskich, patrząc od absolutnego szczytu w dół:

POZIOM 1: SZCZYT – Pierwotny Budda (Absolut / Czysta Świadomość)

Na samym szczycie nie ma formy ani personifikacji. To stan poza czasem i przestrzenią, zwany Dharmakaja (Ciało Prawdy). To czysta, pusta, ale żywa przestrzeń umysłu.

• Samantabhadra (sanskryt: Wszechdobry, tybetański: Kuntu Zangpo) – w szkole Njingma przedstawiany jako nagi, ciemnoniebieski Budda bez żadnych ozdób. Symbolizuje pierwotną czystość i naturę umysłu, która nie jest splamiona żadną iluzją.
• Wadżradhara (sanskryt: Dzierżyciel Diamentu, tybetański: Dordże Czang) – w innych szkołach (np. Kagju) to on zajmuje szczyt. Przedstawiany w kolorze ciemnoniebieskim, krzyżujący ramiona na piersi z dzwonkiem i dordże (piorunem).

POZIOM 2: WYŻSZA DUCHOWOŚĆ – Pięciu Buddów Medytacyjnych (Dhjani Buddowie)

Krok niżej czyste światło ze szczytu rozszczepia się na pięć podstawowych energii oświecenia, zwanych rodzinami Buddów (Sambhogakaja). Siedzą oni w mandali na pięciu kierunkach świata:

1. Wajroczana (w centrum) – biały Budda, reprezentuje mądrość czystej przestrzeni (rozpuszcza ignorancję).
2. Aksjobhja (na wschodzie) – niebieski Budda, reprezentuje mądrość zwierciadlaną (rozpuszcza gniew).
3. Ratnasambhawa (na południu) – żółty Budda, reprezentuje mądrość równości (rozpuszcza dumę).
4. Amitabha (na zachodzie) – czerwony Budda, reprezentuje mądrość rozróżniającą (rozpuszcza pożądanie). To władca Zachodniego Raju (Sukhawati).
5. Amoghasiddhi (na północy) – zielony Budda, reprezentuje mądrość wszechspełniającą (rozpuszcza zazdrość).

POZIOM 3: GRANICA ŚWIATÓW – Wielcy Bodhisattwowie (Aktywne Współczucie)

To poziom istot, które osiągnęły oświecenie, ale dobrowolnie rezygnują z ostatecznego odejścia, aby ratować istoty uwięzione na dnie piramidy. Działają jak łącznicy między niebiosami a ziemią.

• Awalokiteśwara (tybetański: Czenrezig) – Bodhisattwa Współczucia. Ma 4 lub 1000 ramion, by nieść pomoc każdemu. Jego ziemską emanacją ma być Dalajlama.
• Mandżuśri (tybetański: Dżampeljang) – Bodhisattwa Mądrości. W prawej ręce trzyma wzniesiony, płonący miecz, którym przecina więzy ludzkiej niewiedzy.
• Wadżrapani (tybetański: Czana Dordże) – Bodhisattwa Mocy. Przedstawiany w groźnej, gniewnej formie, otoczony płomieniami. Reprezentuje nieugiętą siłę oświecenia w walce z przeszkodami.

POZIOM 4: ENERGIE OCHRONNE I ŻEŃSKIE – Jidamy i Dakinie

To poziom bóstw medytacyjnych, z którymi tybetańscy jogini łączą się podczas praktyk, aby transformować swoje emocje.

• Zielona Tara i Biała Tara (sanskryt: Gwiazda, tybetański: Dölma) – to właśnie tutaj się znajdują! Są aktywnymi, żeńskimi energiami współczucia (Dakinie). Zielona Tara wyłoniła się z łzy Awalokiteśwary i symbolizuje natychmiastową pomoc.
• Gniewni Strażnicy (Jidamy / Mahakala) – potężne, przerażające postacie z naszyjnikami z czaszek, depczące demony. Choć wyglądają jak potwory, są w 100% oświeconymi energiami. Ich groźny wygląd ma za zadanie przestraszyć i zniszczyć ludzkie ego oraz negatywne nawyki.

POZIOM 5: FUNDAMENT – Strażnicy Miejsca i Istoty Samsary (Dharmapala)

Na samym dole tybetańskiej piramidy znajdują się lokalni bogowie i duchy natury, które Tybetańczycy zaadaptowali ze swojej dawnej, szamańskiej religii Bön.

• Lokalne bóstwa (Pehar, Palden Lhamo) – potężne duchy gór, rzek i ziemi, które kiedyś były wrogie buddyzmowi, ale wielki mistrz Padmasambhawa (Guru Rinpocze) okiełznał je i zmusił do złożenia przysięgi, że będą chronić buddyzm i klasztory. Nie są oni oświeceni – podlegają karmie, ale mają wielką moc materialną.

Główna różnica :

W hinduizmie awatary schodzą, by naprawiać świat zewnętrzny. W buddyzmie tybetańskim cała ta piramida to mapa twojego własnego umysłu. Schodząc w medytacji od poziomu 5 do poziomu 1, rozpuszczasz swoje ego, by na samym szczycie odkryć, że ty i Pierwotny Budda (Samantabhadra) to jedno i to samo.

Czy taka tybetańska struktura – z podziałem na Buddów, Bodhisattwów i Tarę – jest dla Ciebie czytelna w porównaniu do hinduistycznej?